FLIP – Financial Life Park και Οικονομικός Εγγραμματισμός

Τον Φεβρουάριο του 2026, ανατέθηκε στον οργανισμό μας το έργο RESET GR, από το THE CIVIC INNOVATION HUB για την προώθηση του οικονομικού και χρηματοπιστωτικού εγγραμματισμού. Στο πλαίσιο του έργου, προσκληθήκαμε να συμμετάσχουμε σε ένα εργαστήριο στη Βιέννη, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το ίδρυμα ERSTE Foundation στην Αυστρία. Εκεί ανακαλύψαμε πώς αντιμετωπίζεται το θέμα του χρηματοπιστωτικού εγγραμματισμού σε αυτή τη χώρα από έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που ονομάζεται FLIP (Financial Life Park) και ο οποίος χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από το Ίδρυμα ERSTE Foundation.

Το FLIP προσκαλεί μαθητές και πολίτες να παρακολουθήσουν μαθήματα που χρησιμοποιούν καινοτόμο τεχνολογία. Αυτά τα μαθήματα καταδεικνύουν τη ζωτική σημασία των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών γνώσεων στην καθημερινή ζωή και υπογραμμίζουν πώς αυτές οι γνώσεις είναι εγγενώς συνδεδεμένες με τη δημοκρατική συμμετοχή – ένα ζήτημα που αφορά κάθε πολίτη, από τη νεανική ηλικία έως την ενηλικίωση.

Η εκπαιδευτική εμπειρία που προσφέρει το FLIP αποτελείται από συνεδρίες διάρκειας 12 ωρών, που καλύπτουν τα προσωπικά οικονομικά, τα δημόσια οικονομικά, τις προσωπικές αξίες και τη συγκριτική οικονομία σε διάφορες περιοχές – έννοιες τις οποίες πολλοί πολίτες δυσκολεύονται επί του παρόντος να κατανοήσουν. Το FLIP λειτουργεί παρόμοιες εγκαταστάσεις σε τρεις ακόμη αυστριακές πόλεις και εξετάζει το ενδεχόμενο να επεκτείνει το μοντέλο διεθνώς μέσω franchising.

Κρίσιμα Ερωτήματα για το Ελληνικό Πλαίσιο

Η επαφή με αυτή την πρωτοβουλία FLIP μας έκανε να αναλογιστούμε πόσο λίγο ασχολούμαστε με αυτό το θέμα της αγωγής του πολίτη και του οικονομικού εγγραμματισμού των πολιτών στην Ελλάδα.

• Πρώιμη Έκθεση: Πόσο νωρίς εκτίθενται τα παιδιά μας σε αυτές τις έννοιες;
• Ετοιμότητα: Το τρέχον σχολικό μας υλικό προετοιμάζει πράγματι τους νεαρούς ενήλικες να διαχειριστούν τη ζωή τους, να προγραμματίσουν μια οικογένεια ή να κατανοήσουν πώς πρέπει να διαχειρίζονται τα περιουσιακά στοιχεία μεταξύ των γενεών χωρίς να εξαντλούν τις αποταμιεύσεις;
• Ποιότητα Εκπαίδευσης: Πώς προετοιμάζονται οι εκπαιδευτικοί για να εμπνεύσουν τους μαθητές, όταν συχνά περιορίζονται σε βαρετά εγχειρίδια;
• Δημοκρατία: Το σημαντικότερο, πώς συνδέεται ο χρηματοπιστωτικός εγγραμματισμός με τις δημοκρατικές αρχές, όπως η κατανόηση της χρηματοδότησης της τοπικής αυτοδιοίκησης και των εθνικών προϋπολογισμών; Πώς χρησιμοποιούνται οι έλεγχοι και οι ισορροπίες (checks and balances) για την αποφυγή οικονομικών κρίσεων και των βραχυπρόθεσμων τάσεων των λαϊκιστικών πολιτικών;

Αυτή η έλλειψη αγωγής του πολίτη συνδέεται επίσης με μια ανεπάρκεια στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ο οποίος είναι απαραίτητος για την αντιμετώπιση μελλοντικών τάσεων, όπως η κλιματική αλλαγή και οι δημογραφικές μεταβολές.

Όταν η πολιτική ηγεσία αγνοεί τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, πώς μπορει να μετριάσει τις επερχόμενες προκλήσεις στα συνταξιοδοτικά συστήματα ή στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης;

Αν και είμαστε σε γενικές γραμμές καλοί στη διάγνωση των προβλημάτων, δυσκολευόμαστε να αναζητήσουμε λύσεις που απαιτούν μακροπρόθεσμη δέσμευση. Συχνά παραβλέπουμε κρίσιμα ζητήματα, όπως ο χρηματοπιστωτικός εγγραμματισμός του πληθυσμού. Όμως δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί ο υπεύθυνος σκεπτόμενος πολίτης:

• Από πού ξεκινούν οι απαραίτητες αλλαγές στη νοοτροπία μας;
• Γιατί χώρες όπως η Αυστρία αφιερώνουν σημαντικούς πόρους σε θέματα που, στη χώρα μας, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστα;

Πώς το Έργο RESET GR Γεφυρώνει το Χάσμα

Εδώ ακριβώς έρχεται στο προσκήνιο το έργο μας, RESET GR. Στόχος μας δεν είναι απλώς να αντιγράψουμε το αυστριακό μοντέλο, αλλά να προσαρμόσουμε τη βασική του φιλοσοφία στην ελληνική πραγματικότητα. Εστιάζοντας στον οικονομικό εγγραμματισμό για τη δημοκρατική συμμετοχή, το έργο RESET GR στοχεύει να:

• Ενδυναμώσει τους Εκπαιδευτικούς: Να τους παρέχει τα εργαλεία και το καινοτόμο εκπαιδευτικό υλικό για να ξεπεράσουν το «βαρετό εγχειρίδιο» και να εμπλέξουν τους μαθητές σε έναν ουσιαστικό διάλογο.
• Απομυθοποιήσει τα Δημόσια Οικονομικά: Να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των προσωπικών αποταμιεύσεων και των εθνικών προϋπολογισμών, βοηθώντας τους πολίτες να κατανοήσουν πώς οι οικονομικές τους επιλογές επηρεάζουν —και επηρεάζονται από— τους δημοκρατικούς θεσμούς.
• Προωθήσει τη Μακροπρόθεσμη Σκέψη: Να καλλιεργήσει μια νοοτροπία που εκτιμά τη βιωσιμότητα και την προνοητικότητα, απαραίτητα στοιχεία για την πλοήγηση σε παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και η οικονομική σταθερότητα.

Μέσω αυτού του έργου, κάνουμε τα πρώτα βήματα προς μια κοινωνία με περισσότερες χρηματοπιστωτικές γνώσεις και δημοκρατική δράση. Δίνοντας προσοχή στα μαθήματα του FLIP και κάνοντας το άλμα (LEAP) με την πρωτοβουλία RESET GR, επενδύουμε στο πιο πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της δημοκρατίας μας: τους ενημερωμένους πολίτες.