Πλαίσιο της συζήτησης

Στις 18 Μαρτίου 2026 πραγματοποιήθηκε διαδικτυακή ομιλία από την κ. Όλγα Σίσκου, Επίκουρη Καθηγήτρια Οικονομικών Υγείας, με τίτλο «Οι πολίτες στέλνουν τα μηνύματά τους για την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας». Η ομιλία αποτελεί την Τρίτη της σειράς ομιλιών και διαδικτυακού διαλόγου με γενικό τίτλο «Μακροβιότητα και Κοινωνικές Μεταβάσεις», που οργανώνει το Ελληνικό Κέντρο Μακροβιότητας – Ε.ΚΕ.ΜΑ.. Τη συζήτηση συντόνισε το μέλος της Διαχειριστικής Επιτροπής και Υπεύθυνη Μελών Ε.ΚΕ.ΜΑ. κ. Ζωή Πολυμεροπούλου.

Η παρουσίαση της κ. Σίσκου εστιάζει στα αποτελέσματα της διεθνούς μελέτης PaRIS (Patient-Reported Indicators Surveys) του ΟΟΣΑ (OECD), μια πρωτοποριακή έρευνα που δίνει το βήμα στους πολίτες για την αξιολόγηση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ). Μπορείτε να βρείτε την Διακρατική Έρευνα PaRIS και την Έρευνα PaRIS για την Ελλάδα, στη Βιβλιοθήκη μας.

Ακολουθεί η περίληψη των βασικών σημείων και οι παρεμβάσεις που σημειώθηκαν.

Βασικά Συμπεράσματα Έρευνας PaRIS (ΟΟΣΑ)

Φιλοσοφία και Στόχος της Έρευνας:
- Η έρευνα μετατοπίζει το ενδιαφέρον από τους κλινικούς και οικονομικούς δείκτες (αποτελεσματικότητα, βιωσιμότητα) στην εμπειρία του ίδιου του χρήστη.
- Στόχος είναι να καταγραφεί το “ταξίδι του ασθενούς” στις δομές υγείας και πώς αυτό επηρεάζει την ποιότητα ζωής του.
Μεθοδολογία και Συμμετοχή:
- Συμμετείχαν 19 χώρες και περί τους 107.000 χρήστες.
- Το κριτήριο συμμετοχής ήταν ηλικιακό: άτομα άνω των 45 ετών.
- Η έρευνα είχε διπλό χαρακτήρα: ερωτηματολόγια προς τους ασθενείς (εμπειρία και έκβαση υγείας) και προς τους γιατρούς (συνθήκες εργασίας και παροχής υπηρεσιών).
Κεντρικοί Άξονες Αξιολόγησης:
- Πρόσβαση: Χρόνοι αναμονής, γεωγραφική προσβασιμότητα και οικονομική επιβάρυνση.
- Ποιότητα Φροντίδας: Επικοινωνία γιατρού-ασθενούς, συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και βαθμός ικανοποίησης από τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
- Συντονισμός: Πόσο καλά συνεργάζονται οι διαφορετικές βαθμίδες υγείας (π.χ. παραπομπή από ΠΦΥ σε νοσοκομείο).
Μηνύματα για την Ελλάδα:
- οι πολίτες οι προερχόμενοι από πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες εξέφρασαν δυσμενέστερες αξιολογήσεις και εμπειρίες και το γενικότερο συμπέρασμα περί της ανάγκης αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στο σύστημα υγείας.
- Η έρευνα αναδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση του ρόλου του οικογενειακού γιατρού και τη βελτίωση της ψηφιοποίησης των δεδομένων υγείας.

Συζήτηση και Παρεμβάσεις (Ονομαστικά)

Μετά την κεντρική παρουσίαση, ετέθησαν ερωτήματα διευκρινιστικά σε σχέση με την έρευνα και ακολούθησε διάλογος με σημαντικές τοποθετήσεις:

Ευρυδίκη Κραββαρίτη (Παθολόγος-Γηρίατρος):
- Η παρέμβασή της εστίασε στην ανάγκη η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) να μην είναι “ιατροκεντρική” αλλά να δίνει έμφαση στη διεπιστημονικότητα.
- Τόνισε τη σημασία του να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες των ηλικιωμένων ασθενών, οι οποίοι συχνά έχουν πολλαπλές παθήσεις (πολυνοσηρότητα) και χρειάζονται μια πιο ολιστική προσέγγιση από αυτή που προσφέρει το τρέχον σύστημα.
- Σχολίασε την ανάγκη για καλύτερη εκπαίδευση των γιατρών της ΠΦΥ σε γηριατρικά θέματα, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών άνω των 45-65 ετών που συμμετείχαν στην έρευνα και των μεγαλυτέρων.
Αρίστος Δοξιάδης:
- Επεσήμανε την ανάγκη ύπαρξης ενοποιημένου ιατρικού φακέλου. Ενημέρωσε ότι έχουν ήδη δοθεί κονδύλια από από το Ταμείο ανάπτυξης για την ενοιοποίηση των δεδομένων υγείας (ιατρικοί φάκελοι- ψηφιοποίηση παλαιών- κοινά λογισμικά κτλ)
Άννα Καραμάνου:
- Στο σύστημα υγείας υποτιμάται το γυναικείο φύλο. Και διεθνείς έρευνες έχουν δείξει πως δίνονται λιγότερα κονδύλια για τις ασθένειες των γυναικών.
Μάνος Καστρινάκης:
- Ως ένας από τους αρχικούς υποστηρικτές της μελέτης PaRIS στην Ελλάδα, ο κ. Καστρινάκης αναφέρθηκε στη σημασία της συμμετοχής των πολιτών και των οργανώσεων (όπως η “50και Ελλάς”) στη διαδικασία συλλογής δεδομένων.
- Να ασχολούνται η ΕΛΣΤΑΤ και οι άλλοι φορείς με τα στοιχεία των ατόμων άνω των 65 χρόνων.
- Επισήμανε ότι τα δεδομένα αυτά είναι το μοναδικό εργαλείο που έχουμε για να πιέσουμε για αλλαγές στο σύστημα υγείας βασισμένες σε πραγματικά στοιχεία και όχι σε υποθέσεις.
Μαριλένα Κάβουρα:
- Η συζήτηση συνδέθηκε με την προηγούμενη παρουσίασή της για τους φροντιστές, υπογραμμίζοντας ότι η ΠΦΥ πρέπει να στηρίζει και τους ανθρώπους που φροντίζουν ασθενείς στο σπίτι, καθώς αυτοί αποτελούν “αόρατο” αλλά κρίσιμο κομμάτι του συστήματος υγείας. Εστίασε στον ενημερωμένο ασθενή.
CTAO Kύπρου (κα Αντωνίου):
- Ετοιμάζουν έρευνα για την γυναίκα και υγεία ώστε να ξεπεραστούν οι διακρίσεις απέναντι στις γυναίκες.
Λένα Κυροπούλου (Association of European Journalists):
- Πρότεινε να παρουσιαστεί το θέμα και σε δημοσιογράφους.
Σάκης Καβακόπουλος:
- Παρά την προσωπική του ταλαιπωρία, τόνισε ότι η υγεία στην τρίτη ηλικία δεν είναι μόνο η έλλειψη ασθένειας αλλά η ποιότητα ζωής (Ευ Ζην), κάτι που η έρευνα PaRIS προσπαθεί να μετρήσει μέσω των Patient-Reported Outcome Measures (PROMs).

Η κυρία Σίσκου κατέληξε ότι όλες αυτές οι παρεμβάσεις θα ληφθούν υπόψη για τον επόμενο γύρο της έρευνας και θα συμπεριληφθούν στις προτάσεις προς τον ΟΟΣΑ για τη βελτίωση των δεικτών αξιολόγησης.