Χρήστος Πετρέας: Νέα μοντέλα κατοικίας, διαγενεακή συνεργασία και πολιτικές κατά της μοναξιάς στο επίκεντρο της συζήτησης για τη γήρανση του πληθυσμού.
Η Ελλάδα γερνάει. Μέσα σε μόλις μία δεκαετία, ο πληθυσμός άνω των 65 ετών αυξήθηκε σημαντικά, ενώ σήμερα ένας στους τέσσερις κατοίκους της χώρας ανήκει ήδη σε αυτή την ηλικιακή ομάδα. Παράλληλα, η στεγαστική κρίση, η οικονομική πίεση και η κοινωνική απομόνωση δημιουργούν νέες προκλήσεις για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες μεγαλύτερης ηλικίας.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ειδικός Σύμβουλος Δημόσιας Πολιτικής και Θεσμικής Διασύνδεσης του Ελληνικού Κέντρου Μακροβιότητας, κ. Χρήστος Πετρέας, προσκεκλημένος στην εκπομπή Index της δημοσιογράφου Χριστίνας Κουσουνή, στη Ναυτεμπορική TV, τόνισε την ανάγκη μιας νέας προσέγγισης απέναντι στη δημογραφική γήρανση. Όπως υπογράμμισε, η μακροβιότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα αλλά ως μια νέα κοινωνική συνθήκη, που απαιτεί καινοτόμες πολιτικές, σύγχρονες στεγαστικές λύσεις και ενίσχυση της κοινωνικής συμμετοχής των μεγαλύτερων ηλικιακά πολιτών.
Το δημογραφικό ως νέα πραγματικότητα
«Το δημογραφικό δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα. Είναι μια νέα κατάσταση ζωής που δεν έχουμε ακόμη κατανοήσει πλήρως», τόνισε ο κ. Πετρέας, παρουσιάζοντας το όραμα του Ελληνικού Κέντρου Μακροβιότητας.
Το Κέντρο δημιουργήθηκε από επιστήμονες, επαγγελματίες και ενεργούς πολίτες που αναγνώρισαν ότι η συνεχής αύξηση του προσδόκιμου ζωής μεταβάλλει βαθιά την κοινωνία, την οικονομία και τις ανθρώπινες σχέσεις. Στόχος του είναι να συμβάλει στη διαμόρφωση πολιτικών που θα επιτρέψουν στους ανθρώπους να ζουν περισσότερα χρόνια με αξιοπρέπεια, αυτονομία και ουσιαστική συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.
Ναυτεμπορική TV: Στιγμιότυπο Χριστίνα Κουσουνή – Χρήστος Πετρέας
Ένας πληθυσμός που δεν μπορεί πλέον να αγνοείται
Τα δημογραφικά στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Πετρέας αποτυπώνουν το μέγεθος της αλλαγής. Σύμφωνα με την Απογραφή του 2021, οι πολίτες άνω των 65 ετών αυξήθηκαν κατά 17% σε σχέση με το 2011, ενώ σήμερα αντιστοιχούν περίπου στο 25% του συνολικού πληθυσμού.
Η Ευρώπη αποτελεί ήδη τη γηραιότερη ήπειρο του πλανήτη και η Ελλάδα ακολουθεί την ίδια πορεία. Αυτό σημαίνει ότι οι δημόσιες πολιτικές δεν μπορούν πλέον να σχεδιάζονται χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των μεγαλύτερων ηλικιών.
Στέγαση: μια νέα πρόκληση για τους ηλικιωμένους
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της κατοικίας, το οποίο συνδέεται άμεσα με τη δημογραφική γήρανση. Σήμερα, οκτώ στους δέκα πολίτες άνω των 65 ετών είναι συνταξιούχοι, ενώ περισσότεροι από τους μισούς λαμβάνουν σύνταξη κάτω των 1.000 ευρώ. Την ίδια στιγμή, η συνεχής αύξηση των ενοικίων στα μεγάλα αστικά κέντρα καθιστά όλο και δυσκολότερη τη διατήρηση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης.
Παράλληλα, αυξάνεται σταθερά και η συγκέντρωση των ηλικιωμένων στα αστικά κέντρα. Το 71% των ατόμων άνω των 65 ετών κατοικεί πλέον σε πόλεις, γεγονός που δημιουργεί νέες ανάγκες για προσιτή, ασφαλή και κοινωνικά υποστηρικτική κατοικία.
Η συγκατοίκηση ως εργαλείο κοινωνικής ζωής και οικονομικής στήριξης
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της συνέντευξης αφορούσε τα μοντέλα συγκατοίκησης και κοινοτικής διαβίωσης για άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Το Ελληνικό Κέντρο Μακροβιότητας, σε συνεργασία με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Ωφελουμένων Συγκατοίκησης 60+, διερευνά λύσεις που συνδυάζουν την ανεξαρτησία με την κοινωνική υποστήριξη.
Τα αποτελέσματα σχετικής έρευνας δείχνουν ότι η ανάγκη κοινωνικής επαφής αποτελεί το βασικότερο κίνητρο για συγκατοίκηση, ενώ σημαντικό ποσοστό ενδιαφέρεται επίσης για τη μείωση του κόστους στέγασης. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες δεν επιθυμούν ιδρυματικές δομές, αλλά μικρές κοινότητες κατοικίας που να διασφαλίζουν τόσο την ιδιωτικότητα όσο και τη συντροφικότητα.
Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας δεν αναζητούν εξάρτηση, αλλά νέους τρόπους να παραμείνουν ενεργοί, αυτόνομοι και κοινωνικά συνδεδεμένοι.
Διαγενεακές σχέσεις: μια ανεκμετάλλευτη ευκαιρία
Ο κ. Πετρέας στάθηκε ιδιαίτερα και στη σημασία των διαγενεακών σχέσεων, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών που φέρνουν κοντά διαφορετικές ηλικιακές ομάδες.
Το Ελληνικό Κέντρο Μακροβιότητας προωθεί πολιτικές και δράσεις που ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ γενεών, αναγνωρίζοντας ότι η ανταλλαγή εμπειριών, γνώσεων και δεξιοτήτων μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος ολόκληρης της κοινωνίας.
Από τη μοναξιά στη συμμετοχή
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο κ. Πετρέας υπενθύμισε ότι η μοναξιά των ηλικιωμένων δεν αποτελεί πλέον ένα αόρατο κοινωνικό ζήτημα. Αντιθέτως, αρχίζει να απασχολεί ολοένα περισσότερο τη δημόσια συζήτηση, την εκπαίδευση, τους θεσμούς και την Ευρώπη. Χαρακτηριστικά επεσήμανε ότι ακόμη και στις Πανελλαδικές Εξετάσεις το θέμα της έκθεσης αφορούσε τη μοναξιά και την τρίτη ηλικία, ένδειξη ότι η κοινωνία αρχίζει να αναγνωρίζει μια πραγματικότητα που για χρόνια παρέμενε θέμα ταμπού.
Η αντιμετώπιση της κοινωνικής απομόνωσης, η ανάπτυξη νέων μορφών κατοίκησης και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων που δημιουργεί η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αποτελούν πλέον βασικές προϋποθέσεις για μια κοινωνία που θέλει να ανταποκριθεί στις δημογραφικές προκλήσεις του μέλλοντος.
Η μακροβιότητα δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά μόνο τους μεγαλύτερους. Είναι μια βαθιά κοινωνική αλλαγή, που απαιτεί νέες πολιτικές, νέες δομές και μια διαφορετική αντίληψη για το πώς ζούμε, εργαζόμαστε και συνυπάρχουμε. Επηρεάζει κάθε γενιά και καλεί την κοινωνία να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την ηλικία, τη συμβίωση και την ποιότητα ζωής. Και όπως ανέδειξε η συζήτηση στη Ναυτεμπορική, η προετοιμασία για αυτή τη νέα πραγματικότητα δεν αποτελεί επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.
Η συνέντευξη ξεκινά στο 00:24:00.
Θέλετε περισσότερα άρθρα, νέα και ειδήσεις όπως αυτό;
Εγγραφείτε στο Newsletter της Μακροβιότητας
